Tην ώρα που οι απολύσεις αυξάνονται και οι προσλήψεις μειώνονται δραματικά, η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας «επιστρατεύει» τα Τοπικά Σύμφωνα Απασχόλησης για να διασώσει τις υπάρχουσες θέσεις εργασίας, αλλά και να προσπεράσει το εμπόδιο της τρόικας, που ζητεί οι επιχειρησιακές συμβάσεις να υπερισχύουν των κλαδικών.
H ενεργοποίηση των Τοπικών Συμφώνων Απασχόλησης σε περιοχές με υψηλά ποσοστά ανεργίας, κι αφού εμπλουτιστεί το περιεχόμενό τους με πρόσθετα στοιχεία από αυτά που προβλέπει ο νόμος του ’98, θα οδηγήσει σε νέες μειώσεις στους κατώτατους μισθούς, στο πρότυπο της πρόβλεψης του μνημονίου για αμοιβές έως το 80% του βασικού για νέους έως 24 ετών.
Kαι αυτό διότι παρέχεται η δυνατότητα χορήγησης χαμηλότερων αμοιβών από αυτές που προβλέπουν οι κλαδικές συμβάσεις σε νομούς και κλάδους με υψηλό ποσοστό ανεργίας.
Τα Τοπικά Σύμφωνα θα απευθύνονται σε:
Ανέργους ή υποαπασχολούμενους σε οικονομικά ή και κοινωνικά υποβαθμισμένες περιοχές.
Ανέργους ή υποαπασχολούμενους, σε τομείς που αντιμετωπίζουν προβλήματα απασχόλησης।
Ειδικές πληθυσμιακές ομάδες, σε τοπικήÄ κλίματα, που αντιμετωπίζουν προβλήματα αποκλεισμού από την αγορά εργασίας.
Οι περιοχές παρέμβασης θα είναι οι ακόλουθες:
Οσες έχουν υψηλά ποσοστάð ανεργίας και υποαπασχόλησης.
Οσες παρουσιάζουν χαρακτηριστικά υποβάθμισηςð (π.χ. υψηλό επίπεδο φτώχειας, υψηλή εγκληματικότητα, σχολική διαρροή, κοινωνικές συγκρούσεις, έλλειψη βασικών υποδομών κ.λπ.).
Οσες έχουν κλάδους πουð παρουσιάζουν προβλήματα απασχόλησης (όπως φθίνουσα απασχόληση, υψηλό αριθμό επιχειρήσεων που κλείνουν κ.ά.).
Οσες έχουν υψηλό ποσοστό ειδικώνð πληθυσμιακών ομάδων (άτομα με ειδικές ανάγκες, παλιννοστούντες, πρόσφυγες, μετανάστες, αποφυλακισμένους, ανήλικους παραβάτες, ειδικές πολιτισμικές ομάδες, πρώην χρήστες ή σε διαδικασία απεξάρτησης, οροθετικοί, άλλες ομάδες που απειλούνται με κοινωνικό αποκλεισμό ή αποκλεισμό από την αγορά εργασίας κ.λπ.).
Σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο, κριτήρια επιλογής αυτών των περιοχών θα είναι η κρίση που υπάρχει στην οικονομία τους, που συνδέεται με οξυμένα προβλήματα ανεργίας, αλλά και η ύπαρξη πρόσφορου εδάφους για την ανάπτυξη τοπικών πρωτοβουλιών απασχόλησης.
O νόμος που εισήγαγε τα ΤΣΑ στην Ελλάδα είναι ο 2639/98 για τη ρύθμιση των εργασιακών σχέσεων και είχε κύρια επιδίωξη την αντιμετώπιση της ανεργίας σε συμμόρφωση με τη συνταγματική επιταγή για πολιτική πλήρους απασχόλησης.
Με τα Τοπικά Σύμφωνα Απασχόλησης καθορίζονται μισθοί χαμηλότεροι από τα κατώτερα όρια ορισμένων ΣΣΕ, όχι όμως και της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, για δύο κατηγορίες προσλαμβανομένων:
α) Αυτούς που εργάζονται για πρώτη φορά (νεοεισερχόμενοι στην αγορά εργασίας).
β) Τους μακροχρόνια ανέργους, για τους οποίους δίνεται νομοθετικός ορισμός. Θεωρούνται ως τέτοιοι όσοι δεν έχουν εργαστεί για διάστημα δώδεκα τουλάχιστον μηνών.
Σύμφωνα με τον κ. Π. Παρασκευά, «εδώ είναι δυνατή απόκλιση μόνον από τις αποδοχές που ορίζονται από κλαδική ή ομοιοεπαγγελματική ΣΣΕ, από την οποία δεσμεύεται ο εργαζόμενος σύμφωνα με το ν. 1876/90.
Ο όρος για το χαμηλότερο μισθό έχει, σύμφωνα με το νόμο, περιορισμένη χρονική διάρκεια, που δεν μπορεί να υπερβαίνει το ένα έτος.
Θα πρέπει εδώ να δεχθούμε ότι μετά τη συμπλήρωση του έτους θα ισχύει ο μισθός που ενδεχομένως θα οφείλεται στον εργαζόμενο βάσει της ομοιοεπαγγελματικής ή κλαδικής ΣΣΕ.
Υποστηρίζεται όμως και η άποψη ότι χρήση αυτής της ρύθμισης μπορεί να γίνει μόνο σε συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου, ο οποίος να μην υπερβαίνει το έτος.
Θα μπορούσαμε, πάντως, να θεωρήσουμε ότι η ατομική ή συλλογική σύμβαση εργασίας που θα συνάπτεται, θα καθορίζει δύο μισθούς: έναν (το χαμηλότερο) υπό διαλυτική προθεσμία το πολύ ενός έτους και ένα δεύτερο (τον κανονικό μισθό) υπό αναβλητική προθεσμία.
Ευνόητο είναι ότι αυτή η συζήτηση δεν έχει αντικείμενο αν στη σχέση εργασίας του απασχολούμενου δεν ισχύουν ομοιοεπαγγελματική ή κλαδική ΣΣΕ.
Ο καθορισμός του χαμηλότερου μισθού, ο οποίος είναι δυνατός μόνο σε επιχειρήσεις που ήδη λειτουργούν στις “ευπαθείς περιοχές” της πρώτης παραγράφου του άρθρου 4 ν. 2639/98 μπορεί να γίνει με δύο τρόπους:
α) Με επιχειρησιακή συλλογική σύμβαση εργασίας.
Παρά την ασαφή διατύπωση του νόμου, συνάγεται από το σκοπό του, που είναι η αντιμετώπιση της ανεργίας, ότι ο καθορισμός του μισθού θα αφορά μόνο τους ανέργους του άρθρου 4 §2 (νέοι ή μακροχρόνιοι) οι οποίοι προσλαμβάνονται και όχι σε όλο το προσωπικό της επιχείρησης, ούτε σε όλους τους νεοπροσλαμβανόμενους. Ως προς τη συρροή άλλων ΣΣΕ με την επιχειρησιακή, για μεν την κλαδική ΣΣΕ θα υπερισχύει ο όρος της επιχειρησιακής ΣΣΕ για το μισθό, ανεξάρτητα από το αν είναι ευνοϊκότερος.
Όσον αφορά την ομοιοεπαγγελματική ΣΣΕ, δεν γεννάται ζήτημα, αφού ήδη (άρθρο 10 §2 ν. Ι876/90) υπερισχύει αυτής η επιχειρησιακή συλλογική σύμβαση, ανεξάρτητα από το αν είναι ευνοϊκότερη.
β) Με ατομική σύμβαση εργασίας. Έτσι, χρήση της ρύθμισης μπορούν να κάνουν και εργοδότες μη ικανοί για σύναψη επιχειρησιακής ΣΣΕ, οι οποίοι δηλαδή απασχολούν λιγότερους από πενήντα εργαζομένους (άρθρο 6 ν. 1876/90), αν και από το νόμο δεν αποκλείεται ο καθορισμός του χαμηλότερου μισθού με ατομική σύμβαση εργασίας κι αν ακόμη υπάρχει επιχειρησιακή ΣΣΕ».
Σύμφωνα με την υπουργό Εργασίας Λούκα Κατσέλη, εντός των επόμενων εβδομάδων αναμένεται να παρουσιαστεί το νέο Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο για την Απασχόληση και την Κοινωνική Ένταξη, μέσω του οποίου θα γίνει τόσο η αναδιάρθρωση των δράσεων του ΟΑΕΔ όσο και των πόρων των κοινοτικών και άλλων προγραμμάτων.
Προσπάθεια ανάσχεσης του προβλήματος της ανεργίας
Μεταξύ των δράσεων και των χρηματοδοτικών εργαλείων που αναμένεται να χρησιμοποιήσει η νέα υπουργός στην προσπάθεια ανάσχεσης του προβλήματος της ανεργίας, συγκαταλέγονται εκτός από τα προγράμματα του ΟΑΕΔ, που χρηματοδοτούνται από τον αλληλόχρεο λογαριασμό με το ΙΚΑ ή τα προγράμματα που περιλαμβάνονται στο Επιχειρησιακό Σχέδιο Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού του ΕΣΠΑ, και οι εξής δράσεις:
• Δημιουργία Ταμείου Κοινωνικής Οικονομίας. Το ταμείο θα χρηματοδοτηθεί με 100 εκατ. ευρώ, ενώ υπολογίζεται πως θα εισρεύσουν και ιδιωτικά κεφάλαια, προκειμένου να χρηματοδοτούνται δράσεις και να δίνονται μικροπιστώσεις και δάνεια σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της κοινωνικής οικονομίας, μη κυβερνητικές οργανώσεις κ.λπ.
• Χρηματοδότηση δράσεων για ευπαθείς ομάδες από το πρόγραμμα «Τζέσικα», που εφαρμόζεται σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
• Ανακατανομή πόρων από άλλα επιχειρησιακά προγράμματα του ΕΣΠΑ.
• Σύμπραξη Ιδιωτικού και Δημόσιου Τομέα (ΣΔΙΤ) για κοινωνικές υποδομές.
• Προγράμματα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης για κοινωνικούς σκοπούς.
Πηγή: ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ
